Sosyal Medyada “Doxing” Tehlikesi ve Mahremiyet İhlalleri

0

Av. Gürbüz Yüksel

Bilişim Hukuku Bilişim Uzmanı

COVID-19 salgın süreci dijitalleşmenin hayatımızın ne kadar merkezi hale geldiğini canlı bir şekilde gösterdi. Uzaktan çalışmamıza izin vermekten aile veya arkadaşlarla sosyal olarak bağlantı kurmaya ve en sevdiğimiz restoranlardan yiyecek sipariş etmemize kadar pek çok alanda hayatımız dijitalleşti. Ancak dijitalleşme arttıkça maruz kalacağımız risklerde artmaktadır. Zira dijital ortamda bilinçsizce paylaştığımız bilgiler nedeniyle güvenliğimiz ve mahremiyetimiz tehlike altındır. İşte bu yazımda dijitalleşmenin risklerinden çok bilinmeyen bir konuya değineceğim; Doxing (veya Doxxing) .


Doxing, bir kişinin özel veya tanımlanabilir bilgilerinin internet ortamında çevrimiçi olarak toplanması ve çoğunlukla da kötü niyetle kamuya duyurulması, ifşa edilmesidir. Salgın sürecinde basına yansıyan örnekleri de vardır. Burada amaç, kişiyi taciz etmek, korkutmak veya zorbalık yapmaktır. Bunları bizzat kendisi yapabileceği gibi başka kişileri de hedef kişiye zarar vermek amaçlı yönlendirebilecektir.


Sosyalleşme veya eğlenme amaçlarıyla çok yaygın olarak kullanılmakta olan Twitter ve Facebook gibi sosyal medya platformlarında paylaşılan kişisel bilgiler doxing için bulunmaz bir hazinedir. Kabul edelim ki bir kişinin facebook sayfasındaki bilgiler bir istihbarat teşkilatının uzun çalışmala sonucunda ulaşabileceğine eşdeğerdir. Kullanıcıların adı soyadı, ev-iş adresleri, telefon numaraları, fotoğrafları, doğum tarihleri, akrabalar, konumları, çevrimiçi olarak yayınladıkları her şey doxing amaçlı kullanılabilir. Doxing, hepsini farklı kaynaklardan tek bir yerde toplayarak herkes için rahatlıkla erişilebilir hale getirir. Hatta uzun süre önce yayınlanmış olup daha sonra silinmiş olan bilgilere ait kayıtlar da açığa çıkarılabilecek ve afişe edilebilecektir.


Doxing genellikle kötü niyetle; zarar vermek veya intikam amaçlı olarak kişilerin özel ve mahrem bilgilerini kullanmaktadır. Örneğin, sosyal medyada paylaştığınız bir fotoğraf, bir yazı veya bir paylaşıma yaptığınız yorum farklı platformlara taşınarak size karşı itibar kaybı veya nefreti tetiklemek amaçlı kullanılabilir. Bu tür saldırılar çocuklar ve gençler üzerinde daha çok olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Örneğin, gençlerin okul çevresinde internet üzerinden elde edilen özel bilgileri kullanılmak suretiyle sosyal medyada küçük düşürülerek, duygusal yıkımlara, hatta intihar sebep olabileceği gibi, mahremiyet bilinci gelişmemiş olan okul çocuklarının paylaşımlarından yararlanarak çocuklar ve ebeveynler üzerinde tehdit, korku gibi “siber zorbalık” uygulamaları söz konusu olabilecektir. Bu durum çocukların ailelerine de olumsuz bir şekilde yansıyacaktır.


Doxing teknik olarak yasa dışı olmasa da daha önce yayınlanmamış olan kişisel ve mahrem verilerin tehdit etmek, korkutmak, taciz etmek veya şantaj amacıyla kullanılması Türk Ceza Kanunu anlamında suç oluşturacaktır. Kişilerin rızası olmadan paylaşılan bilgiler aynı zamanda kişisel veri olduğu için Kişisel Verileri Koruma Kanunu anlamında da hukuka aykırılık söz konusu olabilecektir.


Bundan korunmanın tek yolu özel ve kişisel bilgilerinizi sosyal medya platformlarında paylaşmamaktır. Ne kadar önlem alırsanız alın bazı bilgilerinize ulaşılması muhtemeldir. Zira dijital ortamlarda bıraktığınız dijital izler hiçbir zaman kaybolmaz. Örneğin; açık doğum tarihi diğer sitelerdeki verilere daha kolay ulaşmak için önemli bir bilgi kaynağıdır. Bu nedenle doğum tarihi asla herkese açık yapılmamalıdır. Yine henüz mahremiyet bilinci gelişmemiş olan çocukların internet kullanımları mutlaka ebeveynlerinin kontrolü altında olmalı¸ sosyal medyada ne yaptıkları takip edilmeli ve çocuklar için mutlaka güvenli internet kullanılması tercih edilmelidir.


Sonuç olarak, dijitalleşmenin getirdiği kolaylıklardan yararlanırken doxinge maruza kalmamak için özel kişisel bilgilerin sosyal medya ortamlarında paylaşılmaması veya paylaşımların mümkün olduğunca minimize edilmesi; özellikle çocukların bu konularda bilinçlendirilmesi dikkat edilmesi gereken önemli hususlardandır.


1 https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=f7dd6c8d-4a23-414c-9892-aab4d919673b E.T:5.5.2020

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here